Emanet fındık takibinde yapılan en büyük muhasebe hataları

Emanet, fındık manavının hem müşteri hem depo işidir. Üretici malı bırakır, fiyat sonra konuşulur. Defter düzgün değilse sezon sonunda üç kişi üç farklı kg söyler. Aşağıdaki hatalar Ordu-Giresun alım yerlerinde defterden çok, kavgadan bilinir. Hepsinin ortak yanı, emanet kg ile kasa TL’sinin ayrı dünyada yaşamasıdır.

1. Emanet ile peşin stoğu tek yığın saymak

Depoda çuval çuval mal durur. Bir kısmı müstahsilin «benim fındık», bir kısmı sizin peşin aldığınız veya satışa ayırdığınız stok. Tek «toplam kg» yazarsanız satışta başkasının emaneti gider. Fişte stok durumu seçilmezse program da sizi kurtaramaz; seçilirse depo ile cari aynı hikâyeyi anlatır.

2. Bozdurmayı eski alım fiyatından yazmak

Emanet, fiyatın kilitlendiği satış değildir. Üretici «bugünkü fiyattan bozdur» der. Eski kantar gününün 50’liğini kullanmak, ya üreticiyi ya sizi haksız çıkarır. Bozdurma fişinde kg aynı, fiyat o günkü 50’lik olmalıdır. Unutulursa cari «kalan» ile üreticinin aklındaki tutar ayrılır.

3. Avansı emanet kg’dan düşmemek

Hasatta avans yaygındır. Avans kasadan çıkar ama üretici kartına yazılmazsa bozdurmada tam tutar ödenir, avans «hediye» olur. Tersi: avans yazılır, kg yazılmaz; üretici «benim fındık duruyor» der, siz «sen parayı yedin» dersiniz. Avans kasa+cari, kg emanet fişi — ikisi birden.

4. Brüt kg, unutulan dara ve fire

Çuval darası ve fire düşülmeden yazılan kg, emanetı şişirir. Üç ay sonra bozdurulan «fazla kg» depoda yoktur. Net kg kuralı: tartı, dara, fire, sonra cari. Randıman ayrı iştir; onu da unutursanız fiyat da yanlış, kg da yanlış.

5. EFT geldi, emanet duruyor

Banka yatışı carie bağlanmadan «ödedik» denirse kg hâlâ emanette kalır. Depo ile kasa çelişir. Tahsilat satırı + emanet düşümü aynı günde düşünülmelidir.

6. Excel’de üretici adı iki kez

«Mehmet Tarım» ve «M. Tarım» iki kart olur, kg bölünür, bakiye yalan söyler. Tek cari, tek unvan, fişler o karta. Liste kalabalıklaşınca arama ve kod (MST-…) dağılmayı keser.

FındıkPro bu hataların hepsini sihirle silmez; fişte emanet/firma, caride kg+tutar, kasada avans ve tahsilat aynı yerde durursa hata görünür hale gelir. 14 gün, kendi müstahsillerinizle emanet alıp bozdurarak bakın: defterdeki «kimin fındığı» sorusu listede bitsin.